شربت استامینوفن کودکان چیست؟ کاربرد، زمان اثر، عوارض و نکات مصرف

0
شربت استامینوفن کودکان چیست؟ کاربرد، زمان اثر، عوارض و نکات مصرف

وقتی کودک تب می کند یا از درد شکایت دارد، یکی از اولین داروهایی که نام آن به ذهن والدین می رسد شربت استامینوفن کودکان است. با این حال، آشنایی با نام دارو به تنهایی کافی نیست. باید بدانیم چه زمانی به کودک کمک می کند، چه انتظاری از اثر آن داشته باشیم و چرا مقدار مصرف روی دو شیشه متفاوت ممکن است یکسان نباشد.

استامینوفن با نام پاراستامول هم شناخته می شود. این دارو می تواند تب و درد را کاهش دهد، اما علت بیماری را درمان نمی کند. برای مثال در یک سرماخوردگی ویروسی، ممکن است کودک پس از مصرف دارو راحت تر بخوابد، ولی خود ویروس با استامینوفن از بین نمی رود.

شربت استامینوفن کودکان برای کاهش تب و تسکین درد خفیف تا متوسط کاربرد دارد. اثر آن معمولا طی حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه آغاز می شود، اما میزان و سرعت پاسخ در همه کودکان یکسان نیست. مقدار مناسب دارو باید با توجه به وزن کودک، غلظت درج شده روی شیشه و دستور مصرف تعیین شود. شربت ۱۲۰ میلی گرم در ۵ میلی لیتر با فرآورده ۱۶۰ میلی گرم در ۵ میلی لیتر دوز حجمی یکسانی ندارد.

شربت استامینوفن کودکان برای چیست؟

دو کاربرد اصلی استامینوفن، کم کردن تب و تسکین درد است. پزشک ممکن است آن را برای کاهش ناراحتی ناشی از گلودرد، گوش درد، دندان درد، دردهای عضلانی یا بیماری های تب دار توصیه کند. در بعضی شرایط، پس از واکسیناسیون نیز با نظر پزشک استفاده می شود.

تب یک نشانه است، نه یک بیماری مستقل. به همین دلیل هدف مصرف دارو لزوما رساندن دمای بدن به عدد ۳۷ نیست. اگر کودک با تب نسبتا خفیف آب می نوشد، ارتباط خوبی برقرار می کند و راحت است، ممکن است به تب بر نیاز نداشته باشد. در مقابل، کودکی که با همان دما درد دارد یا بی قرار است، ممکن است از درمان علامتی سود ببرد.

استامینوفن آنتی بیوتیک نیست و برای درمان عفونت باکتریایی، رفع کم آبی بدن یا درمان علت اصلی درد کافی نیست. اگر علت درد مشخص نباشد یا علائم ادامه پیدا کند، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری از تکرار دارو دارد.

شربت استامینوفن برای تب کودکان چه زمانی لازم می شود؟

پیش از مصرف دارو به حال عمومی کودک نگاه کنید. میزان هوشیاری، نوشیدن مایعات، تنفس، ادرار و پاسخ به محیط معمولا از یک عدد روی تب سنج اطلاعات بیشتری به شما می دهد. کودک تب دار را با لباس سبک و مایعات کافی راحت نگه دارید. نیازی نیست صرفا برای پایین آوردن عدد تب، هر چند ساعت دارو بدهید.

در نوزاد زیر سه ماه، دمای ۳۸ درجه سانتی گراد یا بیشتر نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. در چنین شرایطی بدون مشورت با پزشک، درمان را به مصرف تب بر محدود نکنید. برای کودکان کمتر از دو سال نیز مقدار و ضرورت مصرف بهتر است با پزشک بررسی شود.

اگر تب همراه با اختلال تنفس، بی حالی شدید، کاهش سطح هوشیاری، تشنج، علائم کم آبی یا بدحال شدن کودک است، موضوع فقط انتخاب یک شربت تب بر نیست و باید به سرعت کمک پزشکی گرفت.

مدت زمان تاثیر شربت استامینوفن کودکان چقدر است؟

پس از مصرف خوراکی، معمولا حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد تا اثر تسکین درد یا کاهش تب شروع شود. گاهی برای مشاهده تغییر محسوس در تب، زمان بیشتری لازم است. این تفاوت به وضعیت کودک، جذب دارو و علت بیماری ارتباط دارد.

اگر نیم ساعت پس از مصرف هنوز تب وجود داشت، به معنی نیاز به یک دوز اضافی نیست. دوز را زودتر از فاصله مجاز تکرار نکنید. همچنین پایین نیامدن کامل تب به تنهایی دلیل استفاده از دو شکل استامینوفن یا افزایش مقدار شربت نیست.

در صورتی که کودک همچنان بدحال است، علت بیماری باید دوباره بررسی شود، نه اینکه فقط مقدار دارو بیشتر شود.

آیا همه شربت های استامینوفن کودکان یکسان هستند؟

ماده موثره در همه این فرآورده ها استامینوفن است، ولی ممکن است غلظت، شکل دارویی، طعم و ترکیبات غیرفعال تفاوت داشته باشند. آنچه برای تعیین حجم مصرف اهمیت حیاتی دارد، غلظت است.

برای مثال روی یک شیشه ممکن است نوشته شده باشد «۱۲۰ میلی گرم در ۵ میلی لیتر» و روی شیشه دیگر «۱۶۰ میلی گرم در ۵ میلی لیتر». در حالت دوم، هر ۵ سی سی مقدار بیشتری دارو دارد. بنابراین نمی توان حجم مصرف یک شیشه را بدون بررسی به شیشه دیگر منتقل کرد.

در ایران، پاراکید و پاراتل از نام های شناخته شده سوسپانسیون خوراکی استامینوفن هستند. اگر می خواهید درباره نام تجاری، غلظت و تفاوت آن با قطره همین برند بدانید، مقاله شربت استامینوفن پاراکید چیست؟ را بخوانید.

بهترین شربت استامینوفن کودکان کدام است؟

نمی توان یک برند را بدون توجه به شرایط کودک برای همه «بهترین» دانست. درست بودن غلظت، مناسب بودن فرآورده برای سن کودک، اصالت دارو، تاریخ مصرف و اندازه گیری صحیح دوز از نام برند مهم تر هستند. اگر کودک به یکی از مواد جانبی فرآورده حساسیت دارد، پزشک یا داروساز می تواند در انتخاب گزینه جایگزین کمک کند.

مقدار مصرف شربت استامینوفن به چه چیزی بستگی دارد؟

مقدار دارو معمولا بر پایه وزن کودک و غلظت فرآورده تعیین می شود. در منابع پزشکی، دوز خوراکی رایج استامینوفن برای بسیاری از کودکان ۱۰ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن در هر نوبت ذکر شده است. اما این محدوده را نباید بدون توجه به سن، شرایط پزشکی، دستور پزشک و نوشته روی جعبه به یک حجم ثابت تبدیل کرد.

برای مثال اگر دو کودک هم سن باشند ولی وزن متفاوتی داشته باشند، ممکن است مقدار مناسب داروی آنها هم متفاوت باشد. از طرف دیگر، دو شربت با غلظت متفاوت برای یک کودک، حجم یکسانی ندارند.

در مقاله مقدار مصرف شربت استامینوفن در کودکان به سی سی جدول محاسبه بر اساس وزن، غلظت ۱۲۰ و ۱۶۰ میلی گرم در ۵ میلی لیتر و روش صحیح استفاده از سرنگ دارویی را آورده ایم.

شربت استامینوفن کودکان هر چند ساعت قابل مصرف است؟

در بسیاری از دستورهای مصرف، فاصله ۴ تا ۶ ساعت در صورت نیاز ذکر می شود. فاصله کمتر از چهار ساعت مناسب نیست. برای یک برنامه محافظه کارانه و قابل فهم، بدون دستور اختصاصی پزشک بیش از چهار نوبت در ۲۴ ساعت داده نشود. برخی راهنماها یا برچسب های محصولات، سقف متفاوتی دارند و دستور همان فرآورده و پزشک باید ملاک نهایی باشد.

اگر کودک دیگر تب یا درد آزاردهنده ندارد، لازم نیست صرفا چون چهار ساعت گذشته، دوز بعدی را مصرف کند. تعداد نوبت ها را نیز در ۲۴ ساعت گذشته حساب کنید، نه فقط از نیمه شب تا نیمه شب بعد.

عوارض شربت استامینوفن کودکان چیست؟

بیشتر کودکان در صورت دریافت مقدار مناسب دارو، آن را به خوبی تحمل می کنند. با این حال ممکن است تهوع، ناراحتی گوارشی یا واکنش حساسیتی رخ دهد. بروز بثورات گسترده، تورم صورت یا لب ها یا دشواری تنفس نیازمند رسیدگی فوری است.

مهم ترین خطر قابل پیشگیری، مصرف بیش از حد استامینوفن است. افزایش مقدار یا تکرار زودهنگام دوز می تواند به کبد آسیب بزند. این خطر زمانی بیشتر می شود که والدین متوجه نباشند داروی سرماخوردگی یا شیاف هم حاوی استامینوفن است.

اگر از قبل شیاف استامینوفن داده اید، قبل از مصرف شربت باید همان دوز را در محاسبه مجموع دارو لحاظ کنید. برای این موضوع، مقاله مصرف همزمان شربت و شیاف استامینوفن در کودکان را ببینید.

چند اشتباه رایج هنگام دادن شربت استامینوفن

  • اندازه گیری با قاشق آشپزخانه: حجم این قاشق ها استاندارد نیست. سرنگ خوراکی مدرج یا وسیله اندازه گیری همراه دارو دقیق تر است.
  • توجه نکردن به غلظت: تغییر برند یا خرید شیشه تازه بدون بررسی برچسب ممکن است دوز را تغییر دهد.
  • تکرار دارو وقتی تب زود پایین نمی آید: اثر دارو فوری نیست و تکرار زودهنگام خطرناک است.
  • مصرف همزمان چند داروی حاوی استامینوفن: نام تجاری متفاوت به معنی ماده موثره متفاوت نیست.
  • ادامه درمان برای چند روز بدون ارزیابی: اگر تب یا درد ادامه دارد یا بدتر می شود، باید علت بررسی شود.

شربت استامینوفن را چگونه نگهداری کنیم؟

دارو را طبق شرایط نوشته شده روی بسته بندی، دور از نور و گرمای نامناسب و دور از دسترس کودک نگهداری کنید. مدت قابل استفاده بودن بعد از باز شدن برای همه برندها یک عدد ثابت نیست. اگر دستور مشخصی درباره این مدت ندارید، از داروساز یا شرکت تولیدکننده بپرسید.

جزئیات را در مقاله شربت استامینوفن بعد از باز شدن تا چه مدت قابل استفاده است؟ توضیح داده ایم.

سوالات متداول

آیا شربت استامینوفن باعث خواب آلودگی کودک می شود؟

استامینوفن یک داروی خواب آور نیست. ممکن است کودک بعد از کاهش درد یا تب راحت تر بخوابد. خواب آلودگی غیرعادی، به ویژه همراه با بدحالی، علامتی نیست که بتوان آن را صرفا به اثر آرام بخش دارو نسبت داد.

آیا وقتی تب کودک پایین آمد باید شربت را ادامه دهیم؟

خیر. اگر دارو فقط برای تب یا درد در صورت نیاز توصیه شده و کودک راحت است، معمولا نیازی به نوبت بعدی وجود ندارد. هر دستور اختصاصی پزشک استثناست.

اگر کودک پس از خوردن شربت استفراغ کرد چه کنیم؟

دوز را خودسرانه تکرار نکنید. معلوم نیست چه مقدار دارو جذب شده است. زمان استفراغ، مقدار مصرف و وضعیت کودک را به پزشک یا داروساز بگویید تا درباره نوبت بعد تصمیم بگیرید.

آیا شربت استامینوفن با قطره استامینوفن تفاوت دارد؟

ماده موثره ممکن است یکسان باشد، ولی قطره ها گاهی غلیظ تر هستند. برای همین مقدار قطره را نمی توان بدون محاسبه و بررسی غلظت، معادل سی سی شربت در نظر گرفت.

جمع بندی

شربت استامینوفن می تواند تب و درد کودک را کمتر کند، اما مصرف درست آن به سه سوال بستگی دارد: آیا کودک واقعا به دارو نیاز دارد، وزن او چقدر است و روی شیشه چه غلظتی نوشته شده است؟ با پاسخ به این سوال ها، استفاده از سرنگ مدرج و رعایت فاصله مصرف، بسیاری از اشتباهات قابل پیشگیری هستند. در نوزادان کوچک، بیماری های زمینه ای و علائم نگران کننده، راهنمایی پزشک مقدم بر هر جدول عمومی است.

نوشته شده توسط: دکتر فرناز محامدی متخصص کودکان و نوزادان (اطفال)

هر سوالی دارید رایگان بپرسید
فرآیند ثبت نام و طرح پرسش در این وبسایت نهایتا ۵ دقیقه زمان نیاز دارد و کاملا رایگان است. پس همین الان سوال خود را مطرح کنید.
برو به بخش مشاوره آنلاین رایگان

منابع

دیدگاه ها (0)

    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌
    ‌

مقاله مرتبط