وقتی والدین برای خرید یا تزریق واکسن آنفولانزا به داروخانه مراجعه می کنند، معمولا با نام کشورها و برندهای مختلف روبرو می شوند. همین موضوع یک سوال ساده ایجاد می کند: کدام واکسن بهتر است؟
پاسخ فقط با نام کشور سازنده مشخص نمی شود. مهم تر از ایرانی، چینی، هلندی یا فرانسوی بودن این است که واکسن برای فصل جاری ساخته شده باشد، برای سن فرد مجاز باشد، از مسیر رسمی تهیه شده باشد و زنجیره سرد آن حفظ شده باشد.
در مهر ۱۴۰۵، واکسن سه ظرفیتی چینی Hualan در شبکه ایران گزارش شده است. فلوگارد ایرانی سابقه مطالعات بالینی بزرگسالان دارد، اما تولید داخلی واکسن آنفولانزا در سال ۱۴۰۵ متوقف شده است. اینفلوواک (Influvac) و واکسی گریپ (Vaxigrip) دو واکسن شناخته شده اروپایی هستند که اطلاعات محصول فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ آنها سه ظرفیتی است و از ۶ ماهگی کاربرد دارند. برای انتخاب بین برندها، سن مجاز همان محصول، فصل تولید، مجوز، اصالت و نگهداری از نام کشور مهم تر است.
وضعیت واکسن آنفولانزا در ایران در مهر ۱۴۰۵
وضعیت بازار واکسن آنفولانزا می تواند ظرف چند روز تغییر کند. بنابراین این بخش با تاریخ نوشته می شود.
تا زمان بازبینی این مطلب در ۱۰ مهر ۱۴۰۵، گزارش های رسمی و دانشگاهی از ورود و توزیع واکسن آنفولانزای سه ظرفیتی چینی خبر می دهند. در کانال دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، نام Hualan به طور مشخص برای واکسن توزیع شده ذکر شده است.
در ابتدای مهر نیز ورود حدود ۷۰۰ هزار دوز واکسن اعلام شد که بخشی برای شبکه بهداشت و بخشی برای داروخانه ها در نظر گرفته شد. مسئولان سازمان غذا و دارو پیش از آن گفته بودند تامین اینفلوواک و واکسی گریپ با تاخیر تولید و مشکلات انتقال و واردات روبرو شده است.
این اطلاعات درباره موجودی بازار است، نه درباره برتری پزشکی یک برند. ممکن است در هفته های بعد محموله های دیگری وارد شوند.
چهار نام مهم در این خوشه چه هستند؟
| واکسن | کشور یا شرکت شناخته شده | نوع فناوری | وضعیت مهم برای والد |
|---|---|---|---|
| هوآلان (Hualan) | چین، Hualan Biological Bacterin | واکسن غیرفعال از نوع split در محصول تاریخی WHO | در مهر ۱۴۰۵ توزیع نوع سه ظرفیتی آن در ایران گزارش شده است. سن مجاز فرآورده واردشده باید از بروشور همان محصول تایید شود |
| فلوگارد (FluGuard) | ایران، نیواد فارمد سلامت | واکسن نوترکیب بر پایه پروتئین HA | مطالعات منتشرشده آن در بزرگسالان انجام شده اند. تولید داخلی واکسن آنفولانزا در ۱۴۰۵ متوقف شده است |
| اینفلوواک (Influvac) | هلند، Abbott Biologicals در ثبت هلند | واکسن غیرفعال با آنتی ژن های سطحی | اطلاعات محصول فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ سه ظرفیتی است و از ۶ ماهگی کاربرد دارد |
| واکسی گریپ (Vaxigrip) | فرانسه، Sanofi | واکسن غیرفعال split virion | محصول فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ سه ظرفیتی است، دوز آن ۰.۵ میلی لیتر است و از ۶ ماهگی کاربرد دارد |
این جدول به معنی رتبه بندی نیست. چهار محصول از نظر فناوری، داده های در دسترس، وضعیت بازار و گروه سنی یکسان نیستند.
بهترین مارک واکسن آنفولانزا کدام است؟
برای همه افراد یک برند به عنوان «بهترین» وجود ندارد. انتخاب درست را بهتر است با پنج سوال انجام دهیم:
- آیا این واکسن برای فصل جاری ساخته شده است؟
- آیا روی بروشور همان فرآورده، سن فرد جزو گروه های مجاز است؟
- آیا واکسن از شبکه رسمی تهیه شده و اصالت آن قابل بررسی است؟
- آیا از زمان تولید تا تزریق در دمای مناسب نگهداری شده است؟
- آیا فرد سابقه واکنش شدید به واکسن آنفولانزا یا یکی از اجزای آن دارد؟
اگر پاسخ چهار سوال اول روشن باشد و مانع پزشکی خاصی وجود نداشته باشد، صرفا صبر کردن برای یک کشور سازنده خاص همیشه تصمیم بهتری نیست.
برای برنامه دوز کودکان، سن شروع واکسیناسیون و موارد احتیاط، مقاله واکسن آنفولانزا برای کودکان را مطالعه کندی.
واکسن آنفولانزا چینی هوآلان چیست؟
هوآلان نام شرکتی چینی است که سابقه تولید واکسن آنفولانزا دارد. سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۱۵ یک محصول مشخص از Hualan Biological Bacterin را که واکسن سه ظرفیتی غیرفعال و split بود، پیش صلاحیت کرد.
این نکته مهم است: پیش صلاحیت یک محصول در سال ۲۰۱۵ به این معنی نیست که هر واکسن Hualan در هر سال و با هر فرمولی به طور خودکار همان وضعیت را دارد.
همچنین WHO در خبر سال ۲۰۱۵ آن محصول را برای افراد بالاتر از ۹ سال معرفی کرده بود. این سن را نمی توان بدون بررسی بروشور به فرآورده ای که در سال ۱۴۰۵ وارد ایران شده تعمیم داد.
اگر درباره همین محصول چینی سوال دارید، در مقاله واکسن آنفولانزا چینی هوآلان جزئیات سازنده، سابقه WHO، سن مصرف و نکاتی که باید روی جعبه بررسی شوند توضیح داده شده است.
واکسن آنفولانزا ایرانی فلوگارد چه تفاوتی دارد؟
فلوگارد از نظر فناوری با سه واکسن دیگر این مقاله فرق مهمی دارد. در مطالعات منتشرشده، فلوگارد یک واکسن نوترکیب بوده است. یعنی برای تولید آنتی ژن اصلی واکسن، به جای استفاده از ویروس کامل غیرفعال شده، پروتئین هماگلوتینین یا HA با فناوری نوترکیب ساخته شده است.
دو مطالعه بالینی منتشرشده در سال ۲۰۲۴، ایمنی زایی و عوارض فلوگارد را در بزرگسالان بررسی کرده اند. یکی از این مطالعات آن را با Vaxigrip Tetra مقایسه کرده و از نظر معیارهای ایمنی زایی، عدم پایین تر بودن را گزارش کرده است.
اما این نتایج مربوط به بزرگسالان هستند. از آنها نمی توان نتیجه گرفت که فلوگارد برای کودک نیز مجاز یا مناسب است.
طبق اعلام مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو، تولید داخلی واکسن آنفولانزا در سال ۱۴۰۵ متوقف شده است. توضیح اعلام شده به استقبال پایین بازار، انقضای بخشی از تولید و زیان تولیدکننده مربوط بود، نه یک هشدار ایمنی.
اطلاعات کامل تر در مقاله واکسن آنفولانزا ایرانی فلوگارد آمده است.
اینفلوواک هلندی و واکسی گریپ فرانسوی چه تفاوتی دارند؟
هر دو واکسن غیرفعال هستند، اما شکل آماده سازی آنتی ژن در آنها یکسان نیست.
اینفلوواک (Influvac) از نوع surface antigen است. یعنی بخش های سطحی مهم ویروس، به ویژه هماگلوتینین و نورآمینیداز، تصفیه می شوند و در واکسن قرار می گیرند.
واکسی گریپ (Vaxigrip) از نوع split virion است. یعنی ویروس ابتدا غیرفعال و سپس شکسته می شود تا اجزای مناسب آن در فرآورده باقی بماند.
در اطلاعات محصول فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷، هر دو واکسن سه ظرفیتی، مبتنی بر تخم مرغ و با حجم ۰.۵ میلی لیتر هستند. اطلاعات رسمی هر دو، مصرف از ۶ ماهگی را پشتیبانی می کند.
این تفاوت فناوری به خودی خود ثابت نمی کند که یکی برای همه کودکان بهتر از دیگری است. برای مقایسه جزئی تر، مقاله تفاوت اینفلوواک و واکسی گریپ را بخوانید.
واکسن سه ظرفیتی بهتر است یا چهار ظرفیتی؟
برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ نیمکره شمالی، سازمان جهانی بهداشت ترکیب سه ظرفیتی را توصیه کرده است. این ترکیب شامل دو سویه آنفولانزای A و یک سویه از دودمان B/Victoria است.
سال ها واکسن های چهار ظرفیتی یک جزء اضافی از دودمان B/Yamagata داشتند. اما WHO اعلام کرده است که از مارس ۲۰۲۰ گردش طبیعی تاییدشده B/Yamagata مشاهده نشده و افزودن این جزء دیگر ضرورت قبلی را ندارد.
پس سه ظرفیتی بودن واکسن امسال به معنی ضعیف تر بودن یا ناقص بودن آن نیست. در فصل جاری، سه ظرفیتی بودن با توصیه جدید WHO هماهنگ است.
ترکیب پیشنهادی WHO برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ چیست؟
برای واکسن های مبتنی بر تخم مرغ در نیمکره شمالی، WHO این سه جزء را پیشنهاد کرده است:
| نوع ویروس | سویه پیشنهادی |
|---|---|
| A(H1N1)pdm09 | A/Missouri/11/2025-like |
| A(H3N2) | A/Darwin/1454/2025-like |
| B/Victoria | B/Tokyo/EIS13-175/2025-like |
وجود نام سویه ها روی بروشور محصول به والد کمک می کند بفهمد واکسن مربوط به کدام فصل است. با این حال، بررسی اصالت و مجوز محصول مهم تر از تطبیق شخصی نام سویه ها در خانه است.
واکسن آنفولانزا برای کودک چند دوز است؟
برند، تنها عامل تعیین کننده تعداد نوبت نیست. سابقه واکسیناسیون کودک اهمیت زیادی دارد.
طبق راهنمای CDC، کودکان ۶ ماه تا ۸ سال که سابقه واکسیناسیون کافی ندارند یا سابقه آنها نامشخص است ممکن است در یک فصل به دو نوبت با فاصله حداقل ۴ هفته نیاز داشته باشند. کودکانی که معیار دریافت حداقل دو دوز قبلی را دارند معمولا یک نوبت در فصل می گیرند. از ۹ سالگی به بعد معمولا یک نوبت فصلی کافی است.
حجم هر تزریق باید بر اساس بروشور همان محصول تعیین شود. نباید حجم یک برند را به برند دیگر تعمیم داد.
قیمت واکسن آنفولانزا در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
قیمت واکسن در سال ۱۴۰۵ به دلیل نوع محموله، نرخ تامین، هزینه واردات و تصمیم های قیمت گذاری تغییر کرده است.
در گزارش های آغاز مهر، قیمت اولیه برای مصرف کننده حدود ۲ میلیون و ۱۸۵ هزار تومان اعلام شد. چند روز بعد گزارشی از اصلاح قیمت به حدود ۱ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان منتشر شد.
البته، این اعداد را نباید قیمت بازار در نظر گرفت. با توجه به نوسانات ارزی و میزان عرضه و تقاضا در بازار، قیمت نهایی باید هنگام خرید و بر اساس اطلاعات همان روز بررسی شود. جهت اطلاعات از موجودی و قیمت به روز واکسن ها با مطب دکتر فرناز محامدی متخصص کودکان و نوزادان تماس بگیرید.
همچنین قیمت بالاتر یک واکسن خارجی به تنهایی نشان نمی دهد که از نظر پزشکی برای همه افراد بهتر است.
واکسن آنفولانزا را از کجا بخریم؟
واکسن باید از مسیر رسمی تهیه شود. خرید از فروشنده ناشناس یا بازار غیررسمی دو مشکل اصلی دارد:
- اصالت محصول ممکن است قابل تایید نباشد
- معلوم نیست زنجیره سرد از زمان تحویل تا تزریق حفظ شده باشد
برای فرآورده ای که باید در یخچال نگهداری شود، چند ساعت حمل و نگهداری نامناسب می تواند اهمیت داشته باشد. بنابراین حتی جعبه سالم و تاریخ انقضای مناسب، به تنهایی تضمین کننده نگهداری صحیح نیست.
اگر واکسن از داروخانه تهیه می شود، درباره روش انتقال تا محل تزریق سوال کنید و آن را برای مدت طولانی در خودرو یا کیف معمولی نگه ندارید.
آیا واکسن ایرانی بهتر است یا خارجی؟
این سوال را بهتر است به شکل دیگری بپرسیم: کدام فرآورده معتبر، مربوط به فصل جاری و مناسب سن من یا کودک من است؟
فلوگارد فناوری متفاوت و داده بالینی بزرگسالان دارد. هوآلان در مهر ۱۴۰۵ در بازار ایران مطرح شده و درباره محصول تاریخی آن سابقه WHO وجود دارد. اینفلوواک و واکسی گریپ نیز سابقه طولانی و اطلاعات محصول گسترده دارند.
اما هیچ یک از این نکات به تنهایی یک «برنده همیشگی» نمی سازد. تصمیم درست با محصول واقعی موجود در دسترس و شرایط فرد گرفته می شود.
سوالات متداول درباره انواع واکسن آنفولانزا
آیا واکسن چینی آنفولانزا ضعیف تر از واکسن اروپایی است؟
فقط از روی کشور سازنده نمی توان چنین نتیجه ای گرفت. باید فرآورده مشخص، مجوز، فرمول فصل، سن مجاز و زنجیره سرد بررسی شود.
آیا واکسن چهار ظرفیتی از سه ظرفیتی بهتر است؟
نه به طور خودکار. برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷، WHO واکسن سه ظرفیتی را توصیه کرده است. حذف جزء B/Yamagata با تغییر الگوی گردش ویروس مرتبط است.
آیا اینفلوواک و واکسی گریپ برای کودک قابل استفاده هستند؟
اطلاعات محصول فعلی هر دو، مصرف از ۶ ماهگی را پشتیبانی می کند. تعداد نوبت کودک بر اساس سن و سابقه واکسیناسیون تعیین می شود.
آیا فلوگارد برای کودک مناسب است؟
مطالعات منتشرشده ای که در این مقاله بررسی شدند مربوط به بزرگسالان هستند. برای کودک نباید از داده بزرگسالان نتیجه گیری کرد. مجوز و بروشور فرآورده باید مبنای تصمیم باشد.
آیا باید برای آمدن واکسن هلندی یا فرانسوی صبر کنیم؟
اگر یک واکسن رسمی، مربوط به فصل جاری و مناسب سن فرد در دسترس باشد، صرفا صبر کردن برای کشور سازنده خاص مزیت ثابت شده ای ندارد. شرایط پزشکی فرد و اطلاعات همان محصول باید در تصمیم لحاظ شود.
جمع بندی
در سال ۱۴۰۵ انتخاب واکسن آنفولانزا فقط مقایسه «ایرانی، چینی، هلندی و فرانسوی» نیست. والد باید بداند دقیقا چه محصولی در دسترس است، برای چه سنی مجاز است، مربوط به کدام فصل است و آیا از مسیر رسمی و با زنجیره سرد مناسب تهیه شده است.
هوآلان، فلوگارد، اینفلوواک و واکسی گریپ از نظر فناوری و حجم شواهد یکسان نیستند. با این حال، نام کشور سازنده به تنهایی جای بررسی محصول واقعی را نمی گیرد.
این مطلب آموزشی است. پیش از تزریق، به ویژه برای کودک، نام دقیق فرآورده، سن مجاز، بروشور و سابقه واکسیناسیون باید بررسی شود.
نوشته شده توسط: دکتر فرناز محامدی متخصص کودکان و نوزادان (اطفال)
منابع
- سازمان جهانی بهداشت، ترکیب واکسن آنفولانزا برای نیمکره شمالی در فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
- CDC، برنامه دوز و تزریق واکسن آنفولانزا
- WHO، پیش صلاحیت محصول آنفولانزای Hualan در سال ۲۰۱۵
- سازمان ارزیابی داروی هلند، اطلاعات رسمی Influvac
- Sanofi و eMC، اطلاعات رسمی Vaxigrip فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
- اطلاعات محصول Influvac فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
- PubMed، مطالعه مقایسه FluGuard و Vaxigrip Tetra در بزرگسالان
- PubMed، مطالعه فاز ۳ توسعه یافته FluGuard در بزرگسالان
- ایفدانا، گزارش سازمان غذا و دارو درباره تامین و توقف تولید داخلی واکسن آنفولانزا در ۱۴۰۵
- دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، گزارش توزیع Hualan سه ظرفیتی
دیدگاه ها (2)