تاخیر در واکسن ۱۸ ماهگی به این معنی نیست که باید واکسن های کودک را از ابتدا شروع کنید یا این نوبت را برای همیشه از دست داده اید. اگر کودک در ۱۸ ماهگی واکسن نزده است، بهترین کار این است که در اولین فرصت با مرکز واکسیناسیون تماس بگیرید تا نوبت جبرانی بر اساس کارت واکسن تعیین شود. در برنامه های معتبر جبرانی (catch-up)، طولانی شدن فاصله بین دوزها معمولا باعث شروع دوباره کل دوز ها انجام نمی شود.
اگر واکسن ۱۸ ماهگی دیر شده، منتظر یک تاریخ خاص نمانید. کارت واکسن را همراه ببرید و واکسیناسیون را در اولین فرصت مناسب ادامه دهید. تعداد و ترتیب دوزهای جبرانی باید توسط مرکز واکسیناسیون تعیین شود.
برای آشنایی با واکسن های این نوبت، واکسن ۱۸ ماهگی کودک را بخوانید.
مهلت واکسن ۱۸ ماهگی چقدر است؟
برای والدین، عبارت «مهلت» ممکن است این تصور را ایجاد کند که بعد از چند روز دیگر واکسن قابل تزریق نیست. این تصور درست نیست.
هدف برنامه واکسیناسیون این است که واکسن در سن توصیه شده دریافت شود، اما اگر تاخیر رخ داد، باید واکسیناسیون جبرانی انجام شود.
بنابراین:
- چند روز تاخیر دلیل حذف واکسن نیست.
- چند هفته تاخیر هم به معنی شروع دوباره واکسن ها نیست.
- تاخیر طولانی تر نیاز به بررسی دقیق تر کارت واکسن دارد.
- بهتر است جبران واکسن بی دلیل عقب نیفتد.
اگر واکسن ۱۸ ماهگی چند روز دیر شود چه؟
اگر فقط چند روز گذشته است و کودک حال عمومی خوبی دارد، معمولا اقدام اصلی این است که برای تزریق در اولین فرصت مراجعه کنید.
نیازی نیست منتظر ماه بعد یا یک تاریخ خاص بمانید.
اگر واکسن ۱۸ ماهگی چند هفته دیر شود چه؟
اصل همان است، برنامه باید ادامه پیدا کند.
اما مرکز واکسیناسیون باید بررسی کند:
- دوزهای قبلی کامل بوده اند یا نه
- کودک MMR قبلی را دریافت کرده یا نه
- واکسن های DTP و فلج اطفال قبلی کامل هستند یا نه
- آیا واکسن دیگری هم عقب افتاده است
- آیا شرایط پزشکی خاصی وجود دارد
بر اساس این اطلاعات، برنامه جبرانی مشخص می شود.
اگر واکسن ۱۸ ماهگی را اصلا نزنیم چه می شود؟
این نوبت در برنامه ایران شامل دوزهای مهم DTP، OPV و MMR است.
حذف کامل آن می تواند باعث ناقص ماندن محافظت کودک در برابر:
- دیفتری
- کزاز
- سیاه سرفه
- فلج اطفال
- سرخک
- اوریون
- سرخجه
شود.
بنابراین اگر نوبت گذشته است، به جای کنار گذاشتن واکسن باید برنامه جبرانی تعیین شود.
آیا باید واکسن ها را از اول شروع کنیم؟
در بیشتر برنامه های جبرانی، خیر.
CDC در برنامه جبرانی (catch-up) کودکان به صراحت اعلام می کند که سری واکسن به دلیل طولانی شدن فاصله بین دوزها نیاز به شروع دوباره ندارد.
این یک اصل مهم است، اما جزئیات دوزهای لازم باید بر اساس برنامه کشوری ایران و سابقه واقعی کودک تعیین شود.
اگر کارت واکسن را گم کرده باشیم چه کنیم؟
ابتدا تلاش کنید سابقه را از این منابع پیدا کنید:
- مرکز بهداشت قبلی
- پرونده سلامت کودک
- عکس کارت واکسن
- مرکز یا مطبی که واکسن قبلی را تزریق کرده است
اگر مدرکی پیدا نشود، پزشک یا مرکز واکسیناسیون درباره نحوه ادامه برنامه تصمیم می گیرد.
حدس زدن از روی سن به تنهایی برای تصمیم دقیق کافی نیست.
آیا سرماخوردگی باعث تاخیر واکسن ۱۸ ماهگی می شود؟
سرماخوردگی خفیف به تنهایی همیشه دلیل تعویق نیست.
منابع CDC درباره MMR و واکسن های حاوی دیفتری، کزاز و سیاه سرفه بیان می کنند که بیماری خفیف معمولا مانع واکسیناسیون نیست، در حالی که بیماری متوسط یا شدید ممکن است باعث شود واکسن تا زمان بهبود به تعویق بیفتد.
برای کودک ایرانی، تصمیم نهایی باید توسط پزشک یا مرکز واکسیناسیون گرفته شود.
اگر کودک تب داشته باشد واکسن را عقب بیندازیم؟
تب بالا یا بیماری متوسط تا شدید باید قبل از واکسن ارزیابی شود.
اما یک عدد ساده برای همه کودکان وجود ندارد که بگوید در چه دمایی واکسن قطعا ممنوع است. حال عمومی، علت تب و نوع بیماری مهم هستند.
اگر کودک در روز واکسن تب دارد، قبل از مراجعه با پزشک یا مرکز واکسیناسیون تماس بگیرید.
اگر کودک آنتی بیوتیک مصرف می کند می تواند واکسن بزند؟
مصرف آنتی بیوتیک به تنهایی همیشه مانع واکسیناسیون نیست. مهم تر از نام دارو، بیماری زمینه ای و حال عمومی کودک است.
اگر آنتی بیوتیک به دلیل عفونت فعال متوسط یا شدید داده شده، زمان واکسن باید با پزشک هماهنگ شود.
تاخیر در MMR هجده ماهگی چه اهمیتی دارد؟
در برنامه ایران، MMR در ۱۲ و ۱۸ ماهگی داده می شود.
دوز دوم برای تکمیل بهتر محافظت در برابر سرخک، اوریون و سرخجه اهمیت دارد. اگر این دوز عقب افتاده، باید دوز جبرانی، تزریق شود.
تاخیر در DTP هجده ماهگی چه اهمیتی دارد؟
DTP نوبت ۱۸ ماهگی یک دوز یادآور است.
دوز یادآور به تقویت پاسخ ایمنی علیه دیفتری، کزاز و سیاه سرفه کمک می کند. عقب افتادن آن دلیل حذف کامل دوز نیست.
اگر واکسن ۱۸ ماهگی تا بعد از دو سالگی عقب افتاده باشد چه؟
در این حالت خودسرانه فقط یک دوز را انتخاب نکنید.
کارت واکسن باید کامل بررسی شود و مرکز واکسیناسیون مشخص کند چه دوزهایی لازم است و ترتیب آنها چگونه باشد.
اصل مهم این است که تاخیر طولانی نیز معمولا با دوز جبرانی مدیریت می شود، نه رها کردن برنامه.
آیا واکسن زودتر از ۱۸ ماهگی قابل تزریق است؟
تزریق زودتر از سن یا فاصله استاندارد موضوع متفاوتی از تاخیر است.
حداقل سن و فاصله بین دوزها برای معتبر بودن واکسن اهمیت دارند. واکسن را خودسرانه جلو نیندازید و زمان دقیق را با مرکز واکسیناسیون هماهنگ کنید.
سوالات متداول درباره تاخیر واکسن ۱۸ ماهگی
واکسن ۱۸ ماهگی تا کی وقت دارد؟
بهتر است در همان سن توصیه شده تزریق شود. اگر عقب افتاده است، به جای منتظر ماندن برای یک مهلت نهایی، در اولین فرصت برای دوز جبرانی مراجعه کنید.
اگر یک ماه از ۱۸ ماهگی گذشته باشد چه؟
برای تزریق جبرانی مراجعه کنید. یک ماه تاخیر به معنی از دست رفتن کامل واکسن نیست.
اگر واکسن هجده ماهگی را دیر بزنیم عوارضش بیشتر می شود؟
تاخیر به تنهایی به معنی بیشتر شدن قطعی عوارض نیست. نوع واکسن، سن کودک و واکنش های قبلی نیز اهمیت دارند.
اگر واکسن ۱۸ ماهگی نزنیم و مستقیم واکسن ۶ سالگی را بزنیم کافی است؟
نباید چنین تصمیمی خودسرانه گرفته شود. دوزهای از دست رفته باید بر اساس برنامه جبرانی بررسی شوند.
آیا بعد از تاخیر باید همه واکسن های قبلی تکرار شوند؟
معمولا نه. در دوز های جبرانی (catch-up)، سری از ابتدا شروع نمی شود و دوزهای معتبر قبلی حفظ می شوند.
جمع بندی
تاخیر در واکسن ۱۸ ماهگی به معنی از دست رفتن فرصت واکسیناسیون نیست. مهم ترین اقدام، ادامه برنامه در اولین فرصت و بررسی کارت واکسن است. واکسن ها را خودسرانه از ابتدا شروع نکنید و برای تعیین برنامه جبرانی از مرکز واکسیناسیون کمک بگیرید.
نوشته شده توسط: دکتر فرناز محامدی متخصص کودکان و نوزادان (اطفال)
دیدگاه ها (0)