تفاوت واکسن آنفولانزا هلندی و فرانسوی: اینفلوواک یا واکسی گریپ؟

اینفلوواک (Influvac) و واکسی گریپ (Vaxigrip) دو نام شناخته شده واکسن آنفولانزا برای خانواده های ایرانی هستند. سال ها همین آشنایی باعث شده سوال «هلندی بهتر است یا فرانسوی؟» بارها تکرار شود.

در فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷، شباهت این دو واکسن بیشتر از چیزی است که از روی نام کشورها تصور می شود. هر دو محصول فعلی سه ظرفیتی، غیرفعال، مبتنی بر تخم مرغ و با دوز ۰.۵ میلی لیتر هستند و اطلاعات محصول، مصرف از ۶ ماهگی را پشتیبانی می کند.

اینفلوواک و واکسی گریپ هر دو واکسن معتبر آنفولانزا هستند. تفاوت مهم آنها در روش آماده سازی آنتی ژن است. Influvac از نوع surface antigen و Vaxigrip از نوع split virion است. شواهد معتبر فعلی برتری عمومی یکی را برای همه کودکان نشان نمی دهد. اگر هر دو فرآورده برای فصل جاری، مناسب سن و با زنجیره سرد صحیح در دسترس باشند، انتخاب معمولا به موجودی، سابقه فرد و نظر پزشک بستگی دارد نه فقط هلندی یا فرانسوی بودن.

مقایسه سریع Influvac و Vaxigrip

ویژگی	اینفلوواک (Influvac)	واکسی گریپ (Vaxigrip)
سازنده یا صاحب محصول در منابع بررسی شده	Abbott Biologicals در ثبت هلند، عرضه در بعضی بازارها با Viatris	Sanofi
فناوری	surface antigen غیرفعال	split virion غیرفعال
فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷	سه ظرفیتی	سه ظرفیتی
پایه تولید	تخم مرغ	تخم مرغ
سن در اطلاعات فعلی محصول	از ۶ ماهگی	از ۶ ماهگی
حجم هر دوز	۰.۵ میلی لیتر	۰.۵ میلی لیتر
نگهداری	۲ تا ۸ درجه، یخ نزند، دور از نور	۲ تا ۸ درجه، یخ نزند، دور از نور
واکسن زنده است؟	خیر	خیر

این شباهت ها دلیل مهمی هستند که نباید فقط با دیدن کشور سازنده، یکی را «قوی تر» فرض کرد.

تفاوت اصلی surface antigen و split virion چیست؟

ویروس آنفولانزا روی سطح خود پروتئین هایی مانند هماگلوتینین و نورآمینیداز دارد. سیستم ایمنی برای ساخت پاسخ محافظتی به این آنتی ژن ها توجه می کند.

در اینفلوواک، آنتی ژن های سطحی ویروس بیشتر تصفیه می شوند. به همین دلیل این واکسن در گروه surface antigen قرار می گیرد.

در واکسی گریپ، ویروس پس از غیرفعال شدن شکسته می شود و فرآورده از نوع split virion است.

هر دو روش سال ها در واکسن های آنفولانزا استفاده شده اند. این تفاوت تولیدی واقعی است، اما به تنهایی نشان نمی دهد یکی در عمل برای همه کودکان موثرتر یا کم عارضه تر است.

آیا هر دو در فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ سه ظرفیتی هستند؟

بله، اطلاعات فعلی محصول برای فصل نیمکره شمالی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ هر دو را به شکل سه ظرفیتی نشان می دهد.

سویه های پیشنهادی WHO برای واکسن های مبتنی بر تخم مرغ در این فصل عبارتند از:

جزء	سویه پیشنهادی WHO
A(H1N1)pdm09	A/Missouri/11/2025-like
A(H3N2)	A/Darwin/1454/2025-like
B/Victoria	B/Tokyo/EIS13-175/2025-like

اطلاعات محصول فعلی Influvac و Vaxigrip با این توصیه فصل همخوان است.

چرا واکسن ها از چهار ظرفیتی به سه ظرفیتی برگشته اند؟

سال ها واکسن های چهار ظرفیتی علاوه بر B/Victoria، یک جزء B/Yamagata نیز داشتند.

WHO اعلام کرده است که از مارس ۲۰۲۰ گردش طبیعی تاییدشده B/Yamagata مشاهده نشده است. به همین دلیل، نهادهای بین المللی به سمت حذف این جزء حرکت کرده اند.

پس اگر والدین نام قدیمی Influvac Tetra یا Vaxigrip Tetra را به خاطر دارند، نباید نتیجه بگیرند نسخه سه ظرفیتی جدید ضعیف تر است. تغییر فرمول بر اساس تغییر اپیدمیولوژی ویروس انجام شده است.

اینفلوواک و واکسی گریپ برای چه سنی هستند؟

اطلاعات محصول فعلی هر دو واکسن، مصرف فعال را از ۶ ماهگی پشتیبانی می کند.

برای کودک زیر ۶ ماه، تزریق فعال این دو واکسن توصیه نشده یا داده کافی برای آن وجود ندارد.

اما سن مجاز تنها بخش ماجراست. کودکان ۶ ماه تا ۸ سال بسته به سابقه قبلی واکسن آنفولانزا ممکن است به یک یا دو نوبت در فصل نیاز داشته باشند.

دوز اینفلوواک و واکسی گریپ برای کودک چقدر است؟

در اطلاعات فعلی هر دو محصول، حجم هر تزریق ۰.۵ میلی لیتر است.

برای کودکان کم سن، تعداد نوبت می تواند با سابقه واکسیناسیون تغییر کند.

سن و سابقه	تعداد نوبت معمول در فصل
زیر ۶ ماه	واکسیناسیون فعال با این محصولات انجام نمی شود
۶ ماه تا ۸ سال با سابقه ناکافی یا نامشخص	۲ نوبت با فاصله حداقل ۴ هفته
۶ ماه تا ۸ سال با حداقل ۲ دوز قبلی واجد معیار	۱ نوبت
۹ سال و بالاتر	۱ نوبت

این جدول تعداد نوبت را توضیح می دهد. پزشک باید سابقه واقعی کودک را بررسی کند.

جزئیات بیشتر در مقاله واکسن آنفولانزا برای کودکان آمده است.

محل تزریق در کودک

برای کودکان ۶ تا ۳۵ ماه، ران قدامی خارجی معمولا محل مناسب تزریق عضلانی است، مگر اینکه عضله دلتوئید حجم کافی داشته باشد.

از حدود ۳۶ ماهگی به بعد، عضله دلتوئید بازو محل معمول است.

اینفلوواک و واکسی گریپ هر دو اطلاعات مشابهی درباره محل تزریق عضلانی دارند.

نگهداری اینفلوواک و واکسی گریپ چه تفاوتی دارد؟

از نظر زنجیره سرد، تفاوت عملی مهمی میان آنها وجود ندارد.

هر دو باید در یخچال ۲ تا ۸ درجه سانتی گراد نگهداری شوند، یخ نزنند و از نور محافظت شوند.

واکسن نباید در فریزر قرار گیرد. یخ زدن می تواند به فرآورده آسیب بزند.

اگر واکسن از داروخانه تا محل تزریق حمل می شود، بهتر است زمان انتقال کوتاه باشد و روش حمل سرد از داروساز پرسیده شود.

آیا یکی عوارض کمتری دارد؟

هر دو واکسن می توانند عوارض کوتاه مدت و معمول واکسن آنفولانزا ایجاد کنند.

درد محل تزریق، قرمزی یا تورم، خستگی، سردرد، درد عضلانی و گاهی تب از عوارضی هستند که در اطلاعات محصول دیده می شوند.

در کودکان کوچک، تحریک پذیری و کاهش اشتها نیز در داده های بالینی گزارش شده اند.

داده های موجود نشان نمی دهند که بتوان برای همه افراد یکی را به طور عمومی «کم عارضه تر» معرفی کرد.

واکنش شدید آلرژیک نادر است. سابقه واکنش شدید به یک واکسن آنفولانزا یا یکی از اجزای آن باید پیش از تزریق با پزشک مطرح شود.

حساسیت به تخم مرغ و این دو واکسن

هر دو محصول فعلی با استفاده از تخم مرغ تولید می شوند و ممکن است مقادیر بسیار کمی از پروتئین های تخم مرغ باقی بماند.

راهنمای CDC می گوید حساسیت به تخم مرغ به تنهایی مانع دریافت واکسن آنفولانزای مناسب سن نیست و اقدامات اضافه ای فراتر از موارد معمول واکسیناسیون فقط به دلیل آلرژی به تخم مرغ لازم نیست.

با این حال، سابقه واکنش شدید به خود واکسن آنفولانزا یا حساسیت شناخته شده به یکی از اجزای فرآورده موضوع متفاوتی است و باید قبل از تزریق بررسی شود.

آیا اینفلوواک از واکسی گریپ موثرتر است؟

مقایسه این سوال با یک عدد ساده وسوسه کننده است، اما می تواند گمراه کننده باشد.

اطلاعات محصول Influvac به یک مطالعه در کودکان ۶ تا ۳۵ ماه اشاره می کند که برای Influvac Tetra حدود ۵۴ درصد اثربخشی در برابر آنفولانزای آزمایشگاهی تاییدشده و حدود ۶۸ درصد در برابر سویه های مشابه واکسن گزارش کرده است.

برای Vaxigrip Tetra نیز یک مطالعه بزرگ کودکان ۶ تا ۳۵ ماه حدود ۵۱ درصد اثربخشی در برابر هر آنفولانزای آزمایشگاهی تاییدشده و حدود ۶۸ درصد در برابر سویه های مشابه واکسن گزارش کرده است.

این اعداد نباید مستقیم با هم مقایسه شوند. دو مطالعه در جمعیت ها، فصل ها و شرایط متفاوت انجام شده اند. مقایسه ۵۴ با ۵۱ به معنی بهتر بودن Influvac نیست.

آیا نوع surface antigen واکنش کمتری می دهد؟

از نظر نظری، تصفیه بیشتر آنتی ژن ها می تواند تفاوت هایی در واکنش زایی ایجاد کند، اما در عمل نمی توان فقط از نام فناوری نتیجه گرفت که یک کودک حتما عارضه کمتری با Influvac خواهد داشت.

سن، پاسخ ایمنی فرد، سابقه واکسن و حتی شیوه تزریق می توانند بر تجربه بعد از واکسن اثر بگذارند.

بنابراین surface antigen بودن یک ویژگی علمی است، نه تضمین «بدون تب» یا «بدون درد».

در سال ۱۴۰۵ کدام یک در ایران موجود است؟

وضعیت موجودی ایران در سال ۱۴۰۵ ناپایدار بوده است.

در شهریور، مسئولان سازمان غذا و دارو از تاخیر تامین Influvac و Vaxigrip خبر دادند. تا زمان بازبینی این مقاله در ۱۰ مهر ۱۴۰۵، توزیع عمومی این دو برند در منابع رسمی بررسی شده برای این مقاله تایید نشد و تمرکز بازار روی محموله چینی بود.

این وضعیت می تواند تغییر کند. بنابراین مقاله قرار نیست موجودی لحظه ای داروخانه ها را اعلام کند.

برای تصویر کلی بازار و قیمت، مقاله انواع واکسن آنفولانزا در ایران را ببینید.

اینفلوواک بهتر است یا واکسی گریپ؟

اگر هر دو محصول فصل جاری، دارای مجوز، مناسب سن و با زنجیره سرد درست در دسترس باشند، شواهد فعلی دلیلی برای معرفی یک برنده همیشگی نشان نمی دهند.

انتخاب می تواند بر اساس این موارد انجام شود:

• موجودی رسمی
• سن و سابقه واکسیناسیون
• سابقه واکنش شدید به یک فرآورده خاص
• توصیه پزشک
• اطمینان از زنجیره سرد و اصالت

برای بیشتر خانواده ها، تزریق به موقع یک فرآورده مناسب فصل و سن از انتظار طولانی برای کشور سازنده خاص مهم تر است.

سوالات متداول درباره واکسن هلندی و فرانسوی

واکسن آنفولانزا هلندی برای کودک بهتر است؟

نه به طور عمومی. Influvac یک واکسن معتبر با اطلاعات محصول از ۶ ماهگی است، اما شواهد نشان نمی دهند که برای همه کودکان از Vaxigrip بهتر باشد.

واکسن فرانسوی واکسی گریپ برای کودک چند دوز است؟

حجم هر تزریق در اطلاعات فعلی ۰.۵ میلی لیتر است. کودکان کمتر از ۹ سال با سابقه ناکافی واکسیناسیون ممکن است به دو نوبت با فاصله حداقل ۴ هفته نیاز داشته باشند.

اینفلوواک و واکسی گریپ زنده هستند؟

خیر. هر دو واکسن غیرفعال هستند.

آیا هر دو سه ظرفیتی هستند؟

محصولات فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ که در این مقاله بررسی شده اند سه ظرفیتی هستند و با توصیه WHO برای فصل جاری همخوانی دارند.

آیا واکسن چهار ظرفیتی قدیمی بهتر بود؟

وجود یک جزء بیشتر به تنهایی معنی بهتر بودن نیست. با نبود گردش تاییدشده B/Yamagata، فرمول سه ظرفیتی فعلی هدفمندتر شده است.

اگر فقط یکی از دو برند موجود باشد، برای دیگری صبر کنیم؟

اگر محصول موجود برای فصل جاری، مناسب سن و از مسیر رسمی باشد، صبر کردن فقط برای برند دیگر مزیت عمومی ثابت شده ای ندارد.

جمع بندی

اینفلوواک و واکسی گریپ در فصل جاری نقاط مشترک زیادی دارند. هر دو غیرفعال، سه ظرفیتی، مبتنی بر تخم مرغ و با حجم ۰.۵ میلی لیتر هستند و اطلاعات محصول مصرف از ۶ ماهگی را پشتیبانی می کند.

تفاوت علمی اصلی آنها در شکل آنتی ژن است. Influvac از نوع surface antigen و Vaxigrip از نوع split virion است. این تفاوت به تنهایی برتری بالینی یکی را ثابت نمی کند.

برای یک کودک، انتخاب درست بیشتر به مناسب بودن محصول برای سن، سابقه دوزها، دسترسی رسمی و حفظ زنجیره سرد وابسته است تا نام هلند یا فرانسه.

نوشته شده توسط: دکتر فرناز محامدی متخصص کودکان و نوزادان (اطفال)

منابع

• سازمان ارزیابی داروی هلند، اطلاعات رسمی Influvac
• اطلاعات محصول Influvac برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
• eMC و Sanofi، اطلاعات رسمی Vaxigrip برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
• WHO، ترکیب پیشنهادی واکسن آنفولانزا برای فصل ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
• CDC، دوز و برنامه واکسن آنفولانزا در کودکان
• CDC، واکسن آنفولانزا و حساسیت به تخم مرغ
• PubMed، مطالعه اثربخشی واکسن چهار ظرفیتی Sanofi در کودکان ۶ تا ۳۵ ماه