اگر پزشک متخصص کودکان برای فرزند شما شیاف دیکلوفناک 50 تجویز کرده، طبیعی است که بخواهید مقدار مصرف را دقیق و قابل فهم بدانید. چون شیاف مثل شربت ها قابل تنظیم نیست و همین موضوع باعث می شود استفاده خودسرانه یا تکرار اشتباه، کودک را در معرض دوزهای بالا قرار دهد.
این مقاله فقط روی مقدار مصرف شیاف دیکلوفناک 50 برای کودکان تمرکز دارد: منطق دوز بر اساس وزن، یک جدول ساده که همه بفهمند «نصف شیاف» نسبت به وزن کودک چه معنی دارد، و نکات ایمنی برای جلوگیری از اشتباه.
قبل از ادامه دو نکته را خیلی کوتاه یادآوری می کنم تا تصمیم گیری اشتباه نشود:
اول اینکه این دارو خط اول درمان تب نیست و معمولا پزشک ابتدا استامینوفن یا ایبوپروفن را انتخاب می کند. دوم اینکه مصرف این دارو فقط با نسخه و طبق دستور پزشک مجاز است. توضیح کامل این موارد در مقاله شیاف دیکلوفناک برای کودکان آمده است
مقدار مصرف شیاف دیکلوفناک 50 برای کودکان به زبان ساده
- دوز دیکلوفناک در کودکان معمولا بر اساس وزن تعیین می شود. در منابع معتبر برای کودکان 1 سال به بالا، مقدار روزانه معمولا 0.5 تا 2 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم در روز در 2 تا 3 نوبت ذکر می شود و در برخی بیماری های خاص ممکن است بالاتر باشد.
- نکته کلیدی این مقاله: حتی نصف شیاف 50 هم در بسیاری از وزن ها می تواند نسبت به وزن کودک دوز بالایی محسوب شود و به همین دلیل، معمولا فقط در شرایطی استفاده می شود که پزشک متخصص کودکان صلاح بداند.
- هدف این صفحه نسخه دادن نیست؛ هدف کاهش خطای خطرناک است.
چرا مقدار مصرف شیاف دیکلوفناک 50 باید بر اساس وزن باشد؟
سن به تنهایی معیار دقیقی برای دوز نیست. دو کودک هم سن ممکن است وزن کاملا متفاوتی داشته باشند. در دارویی مثل دیکلوفناک، همین اختلاف وزن می تواند باعث شود مقدار ثابت دارو برای یک کودک «نسبت به وزن بالا» و برای کودک دیگر «نسبت به وزن کمتر» محسوب شود.
جدول مقدار مصرف نصف شیاف دیکلوفناک 50 بر اساس وزن کودک
این جدول فقط برای فهمیدن نسبت دوز به وزن است و نسخه محسوب نمی شود. مقدار مصرف و تعداد نوبت ها باید فقط طبق نسخه پزشک متخصص کودکان تعیین شود.
| وزن کودک (کیلوگرم) | نصف شیاف در یک نوبت معادل چند mg/kg است؟ | نسبت دوز به وزن |
|---|---|---|
| 10 | 2.50 | خیلی بالا |
| 11 | 2.27 | خیلی بالا |
| 12 | 2.08 | خیلی بالا |
| 13 | 1.92 | بالا |
| 14 | 1.79 | بالا |
| 15 | 1.67 | بالا |
| 16 | 1.56 | بالا |
| 17 | 1.47 | بالا |
| 18 | 1.39 | بالا |
| 19 | 1.32 | بالا |
| 20 | 1.25 | بالا |
| 21 | 1.19 | بالا |
| 22 | 1.14 | بالا |
| 23 | 1.09 | بالا |
| 24 | 1.04 | بالا |
| 25 | 1.00 | متوسط رو به بالا |
| 26 | 0.96 | متوسط رو به بالا |
| 27 | 0.93 | متوسط رو به بالا |
| 28 | 0.89 | متوسط |
| 29 | 0.86 | متوسط |
| 30 | 0.83 | متوسط |
| 31 | 0.81 | متوسط |
| 32 | 0.78 | متوسط |
| 33 | 0.76 | متوسط |
| 34 | 0.74 | متوسط |
| 35 | 0.71 | متوسط |
| 36 | 0.69 | متوسط |
| 37 | 0.68 | متوسط |
| 38 | 0.66 | متوسط |
| 39 | 0.64 | متوسط |
| 40 | 0.63 | متوسط |
این جدول نشان می دهد حتی «نصف شیاف 50» در وزن های پایین می تواند نسبت به وزن کودک عدد بالایی باشد. به همین دلیل، اگر پزشک متخصص کودکان آن را تجویز نکرده، مصرف خودسرانه توصیه نمی شود و تکرار خودسرانه می تواند خطر عوارض را بیشتر کند.
این جدول را چطور تفسیر کنیم؟
هدف جدول این است که والدین یک تصویر واضح بگیرند:
- در وزن های پایین تر، عدد mg/kg بزرگ تر است، یعنی نسبت دوز به وزن بالاتر است.
- هر چه وزن بالاتر می رود، نسبت دوز به وزن کمتر می شود.
- همین تفاوت ساده توضیح می دهد چرا حتی نصف شیاف هم می تواند برای بعضی وزن ها زیاد باشد و چرا این دارو معمولا فقط در شرایطی تجویز می شود که پزشک متخصص کودکان واقعا آن را لازم بداند.
دوزهای مرجع و چارچوب علمی مقدار مصرف دیکلوفناک در کودکان
برای اینکه چارچوب علمی مشخص باشد، در منابع معتبر گفته می شود که برای کودکان بالای یک سال، مقدار کل دیکلوفناک در طول شبانه روز معمولا بین نیم تا دو میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است و این مقدار اغلب در دو تا سه نوبت تقسیم می شود. در برخی بیماری های خاص ممکن است پزشک مقدار بیشتری را هم در نظر بگیرد.
معنای این اعداد برای والدین ساده است: پزشک متخصص کودکان با توجه به وزن و شرایط بالینی کودک تصمیم می گیرد، نه با یک قاعده ثابت برای همه کودکان.
هشدارهای مهم
من توصیه نمی کنم دیکلوفناک بدون نسخه استفاده شود. با این حال برای کاهش خطا از موارد زیر آگاه باشید:
- تکرار خودسرانه یا نزدیک کردن نوبت ها می تواند خطر عوارض را بالا ببرد.
- در کودکانی که کم آب هستند (اسهال، استفراغ، بی اشتهایی شدید)، ریسک عوارض بیشتر است.
- اگر کودک زیر 12 ماه است، استفاده از شیاف دیکلوفناک ممنوع است.
سوالات متداول
فقط زمانی که پزشک متخصص کودکان دقیقا همین را گفته باشد. چون تصمیم درباره دوز و تعداد نوبت ها باید وزنی و نسخه محور باشد و دستکاری خودسرانه می تواند برنامه درمان را به هم بزند.
دوز اضافه ندهید. بهترین کار این است که با پزشک متخصص کودکان تماس بگیرید و طبق راهنمایی او ادامه دهید.
جمع بندی
مقدار مصرف شیاف دیکلوفناک 50 برای کودکان باید بر اساس وزن و فقط طبق نسخه پزشک متخصص کودکان تعیین شود. چون شیاف دوز ثابت دارد، جدول بالا کمک می کند بفهمیم حتی نصف شیاف هم در بسیاری از وزن ها می تواند نسبت به وزن کودک دوز بالایی محسوب شود. بنابراین مصرف خودسرانه یا تکرار خودسرانه می تواند خطر عوارض را افزایش دهد و بهتر است این دارو فقط در مواردی استفاده شود که پزشک متخصص کودکان آن را لازم بداند.
نوشته شده توسط: دکتر فرناز محامدی متخصص کودکان و نوزادان (اطفال)
دیدگاه ها (0)